|
Paskajorja gege midis mohimit dhe integrimit, realiteti gjuhėsor |
Rishikimi i standardit, pėrmirėsimi dhe pasurimi i tij gjithnjė e mė shumė po bėhen ēėshtje diskutimesh ndėr gjuhėtarėt shqiptarė. Sė fundi rekomandimet e Konferencės shkencore: Shqipja nė etapėn e sotme: politikat e pėrmirėsimit e tė pasurimit tė standardit, mbajtur nė Durrės, nė fund tė dhjetorit tė vjetėm, nė kuadėr tė kėtij rishikimi, pėr herė tė parė ka hapur perspektivėn pėr integrimin edhe tė paskajores gege me+pjesorja nė gjuhėn standarde. Ndonėse debatet ende janė pėr dhe kundėr kėtij integrimi realiteti gjuhėsor dhe statusi i kėsaj trajte foljore ndėr folėsit gegė, 39 vjet pas Kongresit tė Drejtshkrimit, dėshmon se paskajorja me+pjesorja ėshtė aktive dhe ka tendenca gjithnjė mė tė mėdha pėr shtrirje nė tė gjitha stilet e ligjėrimit, duke bėrė kėshtu trysni direkte nė standard.
Nė kėtė situatė, kur ekzistojnė debatet, nė njėrėn anė dhe kur paskajorja gege bėn kėtė trysni pėr integrim, nė anėn tjetėr, ēėshtja e kėsaj trajte foljore nė kėtė punim ėshtė shtruar nė dy plane interpretimi. I pari ėshtė i karakterit sociolinguistik, qė mėton tė sqarojė "rezistencėn" e kėsaj trajte foljore ndaj aktit pėrjashtues, ndėrsa i dyti, qė ėshtė i karakterit gjuhėsor, pretendon qė pėrmes hulumtimit nė terren tė sqarojė dendurinė e pėrdorimit tė dysorėve me+punue dhe pėr tė+punuar, nė mėnyrė qė tė shihet se cila formė mbisundon nė ligjėrimet e folėsve tė standardit, qė variatet tė parė kanė gegėrishten.
Objektivi i parė sjell rezultatin se paskajorja gege, e konsideruar si variacion dialektor, ėshtė ruajtur tek folėsit gegė sepse identifikon njė bashkėsi tė madhe, se ėshtė mė ekonomike dhe mė e lehtė pėr pėrdorim, ndėrsa objektivi i dytė sqaron tė dhėnėn jo tė panjohur se paskajorja gege nuk ėshtė tėrėsisht e mbuluar nga trajta standard.
Pėr tė mbėrritur nė rezultatet e prezantuara kėtu kemi hulumtuar gjuhėn e mėsuesve tė disa komunave tė Kosovės, duke konsideruar se ata do tė duhej tė ishin autoritetet e para qė me ligjėrimin e tyre standard do tė duhej tė ndikonin nė gjenerata nxėnėsish pėr pėrvetėsimin e standardit. Pėr krahasim kemi hulumtuar edhe gjuhėn e studentėve tė disa departamenteve tė Fakultetit tė Filologjisė tė Universitetit tė Prishtinės dhe disa emisione televizive. Rezultatet e hulumtimit dalin pėrafėrsisht tė njėjta te kėto tri grupe informatorėsh. Paskajorja gege mbisundon nė ligjėrimin formal e joformal tė tyre.
Lexo shkrimin plotė ( nė PDF, 108 KB) ...
|
|
mė gjerėsisht …
|
|
|
Leksiku i huaj nė prozėn e Ernest Koliqit |
Objekt i kėtij punimi ėshtė studimi i leksikut tė huaj nė veprėn letrare tė shkrimtarit Ernest Koliqit.Fjalėsi me prejardhje tė huaj nė prozėn e kėtij autori ėshtė hulumtuar nė novelat: "Hija e maleve", "Tregtar famujsh", "Pasqyrat e Narēizit" dhe nė romanin "Shija e bukės sė mbrume". Hulumtimi ka vėnė nė pah se shkrimtari i pėrmasave tė mėdha, Koliqi, i anatemuar pėr disa dhjetėvjetėsha, nė veprėn e tij ka pėrdorur mjaft fjalė tė huaja. Materiali i vjelė dhe krahasimi i tij me vepra autorėsh tė tjerė tė kohės sė tij e shquajnė Koliqin tė veēantė edhe nė fushė tė gjuhės. Ai nuk identifikohet si purist, por tregohet shumė i kujdesshėm nė pėrdorimin e materies gjuhėsore pėr ndėrtimin e tekstit tė tij letrar. Numerikisht dhe me denduri mė tė madhe pėrdorimi nė prozėn e tij dalin fjalėt me origjinė orientale.
Lexo tekstin e plote (PDF, 172 KB) ...
|
|
mė gjerėsisht …
|
|
|
Instalimi i Fjalorit drejtshkrimor tė gjuhės shqipe pėr programin Opera 11 |
Opera ėshtė njė shfletues interneti qė ka njė program pėr e-mail tė integruar dhe mund tė shkarkohet falas, po ashtu nga interneti pėr platforma tė ndryshme (Windows, Linux, Mac etj). Opera ėshtė njė program shumė i sigurt dhe shumė i shpejtė. Shkarkimin e programit Opera 11 mund ta bėni kėtu: http://www.opera.com/browser/.
|
|
Aktualizimi i fundit ( mė 6 gusht 2011 )
|
|
mė gjerėsisht …
|
|
|
Drejtshkrimi me Firefox 4 |
Fjalorin drejtshkrimor tė
gjuhės shqipe pėr Firefox 4 mund ta shkarkoni kėtu:
http://www.shkenca.org/shkarkime/albanian_dictionary-1.6.8-fx+tb+sm+fn.xpi
Ecuria e instalimit tė fjalorit drejtshkrimor fillon
automatikisht menjėherė pas shkarkimit te tij. Pas instalimit (dhe konfigurimit) tė suksesshėm, fjalėt e
shkruara gabimisht nė formularėt e faqeve tė internetit nėnvizohen me
ngjyrė tė kuqe. Leximi i propozimeve pėr pėrmirėsim nga programi mund
tė bėhet duke i klikuar fjalitė e gabuara me tastin e djathtė tė miut .
|
|
Aktualizimi i fundit ( mė 5 prill 2011 )
|
|
|
Fjalori i gjuhės sė sotme shqipe (Online) |
|
Nė http://www.fjalori.shkenca.org mund ta gjeni Fjalorin shpjegues tė gjuhės shqipe (online, nė rrjet) me rreth 40.000 fjalė. Dhe, mjafton qė tė shėnoni kryekreje nė formularin e zbrazėt fjalėn a termin e kėrkuar dhe menjėherė do ta keni shpjegimin (pra, pėrmbajtjen dhe funksionin gramatikor, nė tėrėsi) tė asaj fjale a tė atij termi, apo edhe tė disa tė tjerave qė kanė njė lidhje tė pėrbashkėt fjalėformuese, ashtu, pa ndryshime, siē ėshtė dhėnė nė Fjalorin e gjuhės sė sotme shqipe tė vitit 1980.
|
|
Aktualizimi i fundit ( mė 9 maj 2011 )
|
|
mė gjerėsisht …
|
|
|
|
<< Fillimi < Prapa 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Para > Fundi >>
|
| Rezultati 1 - 10 / 97 |
